Hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sinh kế
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, chính quyền địa phương đang triển khai nhiều biện pháp để từng bước hỗ trợ ngư dân, cùng chung sức với cả nước gỡ thẻ vàng IUU.
Nhiều tàu cá không đủ điều kiện, không có nhu cầu tiếp tục hoạt động đã được hỗ trợ giải bản để chuyển đổi ngành nghề.
Theo đó, đối với những tàu cá không còn đủ điều kiện, không có nhu cầu tiếp tục hoạt động, chính quyền đã chủ động cho giải bản để giúp ngư dân chuyển đổi ngành nghề.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, đến nay, toàn tỉnh có 11 tàu cá không đủ giấy tờ, không còn nhu cầu hoạt động, đã được chủ tàu hoàn tất việc phá dỡ. Trong số này, có 8 tàu cá được Sở Tài chính trình UBND tỉnh phê duyệt cấp kinh phí hỗ trợ phá dỡ đợt 1 với tổng số tiền hơn 683 triệu đồng.
Đây là chính sách được triển khai theo Nghị quyết số 39/2025/NQ-HĐND ngày 30/12/2025 của HĐND tỉnh Quảng Ngãi, quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh. Chính sách được thực hiện từ ngày 1/1 đến 31/12/2026, hướng đến hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sinh kế, đồng thời giảm số lượng tàu cá có nguy cơ cao vi phạm quy định về khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Lực lượng biên phòng hướng dẫn ngư dân cài đặt các phần mềm giám sát hành trình để quản lý.
Theo quy định, chủ tàu được hỗ trợ một lần bằng tiền sau khi hoàn thành tháo dỡ toàn bộ tàu cá, với mức từ 50 - 300 triệu đồng/tàu, tùy theo chiều dài tàu. Ngoài ra, chủ tàu được hỗ trợ 5 triệu đồng để học nghề khác; chủ tàu và thành viên trong gia đình được hỗ trợ bằng tiền tương đương 30 kg gạo/người/tháng trong thời gian 1 năm. “Việc hỗ trợ giải bản tàu cá không chỉ góp phần giảm áp lực quản lý đội tàu mà còn tạo điều kiện để người dân chuyển đổi nghề nghiệp, từng bước xây dựng sinh kế bền vững”, ông Hiển cho hay.
Siết quản lý đội tàu, ngăn chặn vi phạm IUU
Theo ông Đỗ Tâm Hiển, thời gian qua, Quảng Ngãi đã tập trung chỉ đạo, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là thực hiện “Tháng cao điểm” theo Quyết định số 1516/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Qua đó, công tác quản lý tàu cá, giám sát hoạt động khai thác thủy sản và xử lý vi phạm đang có chuyển biến tích cực.
Công tác kiểm soát tàu cá tại Quảng Ngãi đang được siết chặt.
Tỉnh đã cập nhật dữ liệu đăng ký, đăng kiểm, cấp phép tàu cá trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), đồng thời rà soát, chuẩn hóa thông tin phục vụ công tác quản lý. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh đã xóa đăng ký 299 tàu cá theo quy định.
Tính đến ngày 25/10/2026, toàn tỉnh còn 83 tàu cá không có hoặc hết hạn giấy phép khai thác thủy sản, giảm 52 tàu so với ngày 9/10; số tàu hết hạn đăng kiểm còn 70 tàu, giảm 36 tàu. Bên cạnh đó, có 167 tàu cá ngắt kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên 3 tháng do sửa chữa, nằm bờ hoặc lưu cảng dài ngày. Cơ quan chuyên môn đã lập danh sách, hướng dẫn chủ tàu thông báo vị trí neo đậu và báo cáo định kỳ để phục vụ công tác quản lý.
Việc kiểm soát tàu cá thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) cũng được tăng cường. Từ đầu năm đến ngày 25/10, có 4.795 tàu cá tham gia hệ thống, đạt tỷ lệ 99,5%. Các lực lượng chức năng và địa phương phối hợp kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra vào cảng, xuất nhập bến, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.
Từ đầu năm đến nay, số lượng tàu cá cập, rời cảng và xuất, nhập bến trên hệ thống eCDT thực hiện đồng bộ qua cảng cá và biên phòng với gần 40 nghìn lượt tàu cá cập cảng, nhập bến; gần 40,5 nghìn tàu cá rời cảng, xuất bến. Công tác quản lý tàu cá trên địa bàn tỉnh ngày càng chặt chẽ, số lượng tàu cá không đủ điều kiện hoạt động ngày càng giảm. Chỉ hơn 2 tuần (từ ngày 9/10/2026 đến nay), số tàu cá không đủ điều kiện hoạt động từ từ 241 tàu cá nay giảm xuống còn 153 tàu cá.
Quảng Ngãi đẩy mạnh kiểm tra, giám sát tàu cá trong đợt cao điểm với mục tiêu cùng chung tay với cả nước gỡ thẻ vàng IUU.
Ông Đỗ Tâm Hiển cho rằng, để thực hiện tốt nhiệm vụ chống khai thác IUU thì các sở, ngành, địa phương phải xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, liên tục. Qua đó, triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp, kiên quyết không để phát sinh tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
“Các địa phương hoàn thành cài đặt eCDT đối với tàu cá chưa tham gia hệ thống trước ngày 10/11/2026. Từ đó, quản lý chặt chẽ đội tàu, nhất là nhóm có nguy cơ cao; rà soát, cập nhật vị trí neo đậu và phân công cụ thể lực lượng, cán bộ phụ trách theo dõi, không để tàu cá không đủ điều kiện vươn khơi khai thác”, ông Hiển nói.
Đặc biệt, đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, phải phát huy vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU, tăng cường kiểm tra, giám sát, quản lý đội tàu và chuẩn hóa dữ liệu nghề cá. Tổ chức trực ban VMS 24/7, kịp thời cảnh báo, phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm và tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc mất kết nối VMS phát sinh từ đầu năm 2026 đến nay.
UBND tỉnh Quảng Ngãi đã quyết định phân bổ 5,427 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách tỉnh năm 2026 cho các cơ quan, đơn vị và địa phương ven biển thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác thủy sản và các nhiệm vụ liên quan đến chống khai thác IUU.
