Trong Kế hoạch phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã năm 2027 vừa được UBND tỉnh ban hành, Đồng Tháp xác định phát triển HTX theo mô hình xanh - số - tuần hoàn, xem đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông thôn trong giai đoạn mới.
Định hướng mới của tỉnh tập trung vào việc nâng cao năng lực nội tại của các HTX thay vì chỉ mở rộng quy mô. Theo đó, Đồng Tháp ưu tiên phát triển các HTX hoạt động theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ số trong quản trị, kế toán, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử; đồng thời khuyến khích sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.
Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa HTX với doanh nghiệp, tổ chức tín dụng, viện nghiên cứu và trường đại học nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp.
Cụ thể, năm 2027, Đồng Tháp phấn đấu thành lập mới 20 HTX, nâng tổng số lên 550 HTX, trong đó có ít nhất 422 HTX nông nghiệp. Khu vực kinh tế tập thể dự kiến thu hút hơn 164.000 thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho gần 39.400 lao động với thu nhập bình quân đạt 93,3 triệu đồng/người/năm. Doanh thu bình quân mỗi HTX được kỳ vọng đạt gần 9,9 tỷ đồng, lợi nhuận bình quân khoảng 370 triệu đồng, đồng thời xây dựng ít nhất 5 mô hình HTX kiểu mới gắn với các ngành hàng chủ lực của địa phương.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Đồng Tháp sẽ đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý HTX; hỗ trợ chuyển đổi số; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý; phát triển các mô hình HTX ứng dụng công nghệ cao và nông nghiệp thông minh. Công tác tuyên truyền Luật Hợp tác xã năm 2023 cũng sẽ được triển khai sâu rộng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của kinh tế tập thể trong phát triển kinh tế - xã hội.
Thực tế, khu vực kinh tế tập thể của Đồng Tháp đã tạo nền tảng quan trọng cho bước chuyển này. Tính đến 30/6/2026, Đồng Tháp duy trì khoảng 541 HTX, trong đó gần 70% hoạt động hiệu quả. Tổng doanh thu toàn khu vực ước đạt hơn 4.212 tỷ đồng, doanh thu bình quân khoảng 7,78 tỷ đồng/HTX, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 39.000 lao động. Đây là nền tảng để tỉnh tiếp tục chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, nâng cao hiệu quả hoạt động của từng HTX.
Nhiều sản phẩm OCOP chế biến từ sen như sen lụa, trà tim sen... Ảnh: Kim Ngân
Ngoài ra, các HTX ngày càng mở rộng liên kết với doanh nghiệp. Hiện toàn tỉnh có 273 HTX nông nghiệp tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ thông qua hợp đồng với doanh nghiệp, tập trung ở các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cây ăn trái, rau màu và chăn nuôi.
Nhiều HTX đã mạnh dạn ứng dụng thiết bị bay không người lái, công nghệ GIS, tiêu chuẩn sản xuất lúa bền vững SRP, VietGAP, phát triển sản phẩm OCOP, hệ thống truy xuất nguồn gốc, kho lạnh, sơ chế và chế biến sau thu hoạch để gia tăng giá trị sản phẩm. Không ít mô hình như HTX sản xuất lúa chất lượng cao, HTX sầu riêng, HTX rau an toàn hay mô hình "sen cá" đã cho thấy hiệu quả của việc kết hợp giữa đổi mới công nghệ, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị.
Tuy vậy, tỉnh cũng nhìn nhận khu vực HTX vẫn còn không ít "điểm nghẽn". Nhiều HTX có quy mô nhỏ, năng lực tài chính còn hạn chế, khó tiếp cận nguồn vốn tín dụng; thiếu quỹ đất, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều, năng lực quản trị còn hạn chế, trong khi liên kết thị trường ở một số lĩnh vực chưa thực sự bền vững. Đây cũng là những rào cản khiến nhiều HTX chưa phát huy hết tiềm năng và chưa tạo được sức cạnh tranh mạnh trên thị trường...
Thiện Lê - Kim Ngân
